İNSAN BENCİLDİR

Bugüne kadar gözlemlediğim, karşılaştığım hiçbir şey birazdan iddia edeceğim şeyin aksi yönünde olmadı.

İnsanın her eylemi, o eylemi yapmakla kendi çıkarlarına uygun davranacağını düşünmesinin sonucudur. Dolayısıyla hiçbir insan çıkarsız iyilikte bulunmaz, bulunamaz. Doğasına terstir bu. Kimisi vicdanını rahatlatmak için, kimisi “cennet” için; kimisi itibar, prestij için, kimisi üstten bakmak için, kimisi bir şeyden korktuğu için yapar iyiliği. “Gerçek iyilik/en ahlaklı davranış çıkarsızca yapılmış iyiliktir.” cümlesi yeterince düşünülmeden söylenmiştir.

Bu realiteyi kanıtlamaya çalışmak bana çok saçma geliyor. Çünkü her zeki insan bunu çok rahat görebilir.

Şimdi çıkar deyince insanın aklında olumsuz şeyler canlanıyor fakat insanın eylemlerinin sebebi olan herhangi bir çıkar gayet normal de olabilir.

Mesela insan yemek yer acıktığı için. Buradaki çıkar karın doyurmak, açlık gidermek. Mesela insan bir yerden bir yere gider çünkü gideceği yere herhangi bir çıkarı için ulaşması gerek. Bunlar herkesin her gün yaptığı eylemler. Böyle basit çıkarlar da var “kötü” çıkarlar da var tabi.

İnsanın bu davranışının tezahürünü iyilik yaparken de görürüz. Darda kalan insana maddi destek verme eylemini ele alalım. Bir dindar bunu inandığı Tanrı’nın vaadettiği cennete girmek ve onunla korkutulduğu cehenneme girmemek için yapabilmekle birlikte toplumda saygınlık elde etmek, vicdanını rahatlatmak, yaptığı bir “günahı” bir iyilikle kapatabileceğini ümit ettiği için de yapabilir.

Ölümden sonra herhangi bir ödül ve ceza olmayacağına, hayat olmayacağına inanan bir insan da dindar için söylediğim cennet-cehennem sebebi hariç diğer sebeblerden ve aklıma gelmeyen binlerce sebeb sayesinde iyilik yapabilir.

Zaten kötülük konusunda herkes hemfikir herhalde. Yapılan tüm kötülüklerin de çıkarlar doğrultusunda olduğunu herkes bilir. Çıkarsız kötülük diye bir kavram hiç duymamıştım daha önce.

İnsanın bu huyundan o kadar çok şey anlaşılıyor ki bu huy o kadar çok şeye kanıt oluyor ki… Bu huydan yola çıkarak anlaşılan şeylerden birisi de insanın çok bencil olduğu.

Şimdi sadece insan insan diyorum da bu canlı olan her şey için böyledir. Hayvanlar, bitkiler için de. Yukarıda verdiğim örneklere benzer örnekleri hayvan ve bitkilere de uyarlayabilirsiniz. Bitkilerde bu biraz karışık. Bitki her eylemini büyüyüp olgunlaşmak için gerçekleştirir ama bitki için büyüyüp olgunlaşmanın bir çıkar olduğunu nereden bilebiliriz ? Eğer canlılardaki bu huyu yasa olarak kabul edersek bitkiler için büyüyüp olgunlaşmanın bir çıkar olduğunu çıkarabiliriz.

Velhasıl kelam insan çıkarsız bir şey yapmaz, insan bencildir.